اسفند
معرفی قالی کاشان

معرفی قالی کاشان


زمان مطالعه : 4 دقیقه

قالی کاشان، نماینده‌ای از ثروت هنری و فرهنگی ایران، از دستاوردهای بی‌نظیری است که تاریخ و هنر ایران را به نمایش می‌گذارد. این قالی‌ها که اغلب به‌عنوان "فرش کاشان" نیز شناخته می‌شوند، در فهرست جهانی آثار بی‌مانند قرار دارند.
شهر کاشان، یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران و جهان، محل تولید این قالی‌های با ارزش است. بافت قالی‌های کاشان با دقت و ابتکاری فراتر از زمان واقع می‌شود. الگوها و طرح‌های آن‌ها معمولاً شامل طرح‌های گل، حیوانات، شکلات هندسی و اشکال هنری متنوعی هستند که نمایانگر تنوع و غنای هنر ایرانی می‌باشند. یکی از ویژگی‌های مهم قالی‌های کاشان، استفاده از مواد با کیفیت و رنگین‌کمانی منحصربه‌فرد است. این قالی‌ها با استفاده از پشم و ابریشم بافته می‌شوند و با رنگ‌های طبیعی یا مصنوعی تزئین می‌شوند. این کیفیت در ترکیب با طرح‌های خیره‌کننده، آنها را به اثری هنری و ارزشمند تبدیل کرده است. از نظر اقتصادی، قالی کاشان و فرش ماشینی یکی از عوامل مهم در صادرات غیرنفتی ایران به کشورهای مختلف است. با توجه به کیفیت بالا و تاریخچه ارزشمند آن، قالی کاشان به‌عنوان یک سرمایه فرهنگی و اقتصادی برای کشور در نظر گرفته می‌شود. در مجموع، قالی کاشان نه تنها نمایانگر هنر و ذوق بافندگان ایرانی است، بلکه یکی از نمادهای فرهنگی و تاریخی کشور است که ارزش ویژه‌ای در میان علاقه‌مندان به هنر و تاریخ دارد.
قالی‌های نفیس تاریخی کاشان، خزانه‌هایی از هنر و ذوق بافندگان این سرزمین را نمایان می‌سازند. دوران صفوی، یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخی در تولید فرش‌های با ارزش در کاشان به شمار می‌رود. این قالی‌های نفیس که به قالی‌های شاه عباسی نیز شناخته می‌شوند، به دلیل استفاده از مواد ارزشمند مانند ابریشم، نقره بافی و زربافی، از سایر قالی‌ها متمایز می‌شوند. قالی‌های نقره باف و زرباف کاشان که به نام قالی شاه عباسی هم شناخته می‌شوند، در واقع تجسمی از بزرگی و فرهنگ دوران صفوی و شاه عباس بزرگ هستند. این قالی‌ها با استفاده از نخ‌های ابریشمی و بافته شدن با نقره و زر، به زیبایی و لطافت بی‌نظیری دست‌یافته‌اند. طرح‌ها و نقش‌های آنها نیز از نمایندگان هنر و ذوق اصیل ایرانی در آن دوره به حساب می‌آیند. این قالی‌های نفیس امروزه در موزه‌ها و کلکسیون‌های معتبر جهان نگهداری می‌شوند تا نشان از ارزش فرهنگی و هنری این دوره تاریخی ایران باشند. حفظ و نگهداری این قالی‌ها به عنوان آثار بی‌قیاس هنری و تاریخی، اهمیت ویژه‌ای دارد و نقش مهمی در انتقال ارزش‌های فرهنگی به نسل‌های آینده دارد. با این تاریخچه باارزش، قالی‌های نفیس دوران صفوی کاشان نه تنها به عنوان آثار هنری بلکه به عنوان نمایندگانی از فرهنگ و تاریخ ایران در دستاوردهای بشریت شناخته و تحسین می‌شوند.
تاریخ کاشان نیز همچون دیگر مناطق ایران، در دوره‌های مختلف با چالش‌ها و حوادث تاریخی مواجه شده است. تهاجم اقوام مختلف و مهاجمان مغول و افغان، تاثیرات خود را بر رونق صنعت فرش‌بافی این منطقه گذاشته است. اما با این وجود، کاشان با تولیدات فرش و قالی‌های خود، نقش بزرگی در تجدید حیات هنری ایران ایفا کرده است. در طول تاریخ، قالی‌بافی کاشان به چالش‌های مختلف پاسخ داده و توانسته است تنوع و کیفیت در تولیدات خود حفظ کند. به‌طور کلی، تولیدات قالی‌بافی کاشان را می‌توان به سه دسته اصلی تقسیم کرد: تولیدات کاشان، نطنز و جوشقان. تولیدات کاشان، با طرح‌ها و نقوشی که به نمایندگی از فرهنگ و هنر ایرانی می‌باشند، در نگهداری از ارث فرهنگی این منطقه نقش مهمی ایفا کرده‌اند. 
نطنز نیز با قالی‌های خود که به طرح‌های متنوع و جذابی شهرت دارند، جایگاه ویژه‌ای در بازار فرش دارد. تولیدات جوشقان نیز با طرح‌ها و رنگ‌های منحصربه‌فرد، نمایانگر ابتکار و خلاقیت بافندگان این منطقه هستند. با این تقسیم‌بندی و تنوع در تولیدات قالی‌بافی کاشان، می‌توان گفت که این شهر با حفظ هنر و صنعت قالی‌بافی، در جریان تاریخی تلاش برای حفظ و انتقال ارزش‌های فرهنگی ایرانی را انجام داده است. بزرگان و اساتیدی که در زمینه بافت فرش کاشان فعالیت دارند، اسمای با ارزشی در تاریخ این هنر دارند. استاد میرزا نصرالله، استاد افسری، استاد کریم پور، اصفهانیان و استاد تقدیسی از جمله بزرگانی هستند که علاوه بر مشارکت در گذشته، هنوز هم در صنعت فرش کاشان دورهمی دارند و به نوعی نگهبان اصالت و کیفیت این هنر می‌باشند.
شهر کاشان نه تنها در زمینه تولید فرش دست‌باف بلکه در تولید فرش ماشینی نیز شهرت دارد. این تحول در تولید فرش‌های ماشینی از سال ۱۳۶۵ آغاز شده و بیش از ۶۰۰ واحد تولیدی فرش در کاشان در حال فعالیت هستند. این تعداد واحدهای تولیدی نشان‌دهنده رقابت فراوان در بازار و همچنین اهمیت اقتصادی این صنعت در منطقه است. فرش‌های ماشینی کاشان به دلیل ویژگی‌هایی چون سرعت بالا در بافت، استفاده از مواد اولیه قابل تامین و قیمت نسبتاً مناسب‌تر، جذابیت و تقاضای زیادی دارند. این نوع فرش‌ها به عنوان جایگزینی اقتصادی‌تر به فرش‌های دست‌باف مطرح هستند و به همین دلیل در بازار انتخاب‌های متنوعی را برای مشتریان ایجاد کرده‌اند. در کل، تلاش‌ها و پیشرفت‌های تولیدی در حوزه فرش ماشینی کاشان نشان از پویایی و انعطاف این شهر در پاسخ به تغییرات بازار و نیازهای مختلف مرتبط با این هنر دارد.

ساختار و خصوصیات قالی کاشان

برای تولید قالی کاشان از پشم های شهرهایی نظیر آذربایجان، کرمانشاه، خراسان و تهران استفاده میشود. در مورد قالی‌های مختلف کاشان، اندازه پرزها نیز متفاوت است. به عنوان مثال، در قالی‌های پشمی کاشان بلندی پرز معمولاً متوسط است، اما در قالی‌های بافته شده در روستای آران که به نام آرانی ها هم شناخته می‌شوند، پرزها بلندتر می‌باشند. این تفاوت در پرزها همراه با استفاده از رنگ‌های ابتدایی‌تر در طرح‌های روستایی آران، به اصالت و تفاوت منطقه اشاره دارد.
در بافت قالیهای کاشان، از نخ پنبه‌ای به عنوان تار و پود استفاده می‌شود و تنها در قالی‌های بسیار ظریف از نخ ابریشم نیز استفاده می‌شود. ساختار پود زیر در این فرش‌ها ضخیمت‌تر از پود رومی است. همچنین، دو نوع نخ کاشانی با نام‌های شهری و اصفهانی به عنوان پود در این فرش‌ها به کار می‌رود. تفاوت اصلی بین این دو نوع نخ در ضخامت آنها قرار دارد، به طوری که پود ۱۰ لای اصفهانی معادل پود ۱۲ لای شهری است.
این جزئیات فنی و مواد استفاده شده در تولید فرش‌های کاشان، نشان از دقت و تخصص بافندگان این منطقه در حفظ کیفیت و اصالت هنری این هنر دارد. یکی از مشخصات اصلی و برجسته فرش‌های کاشان، بافت بسیار ظریف آن‌هاست. این بافت ظریف باعث می‌شود تا تمام جزئیات نقش‌ها به وضوح مشخص شده و در این صورت فرش‌ها به‌واقع تبدیل به تابلوهای هنری بافته شده می‌شوند. همچنین، سطح مخمل‌مانند فرش‌های کاشان نیز بسیار باکیفیت است و این ویژگی به دلیل استفاده از پشم عالی مرینوس در تولید آنها بدست می‌آید. بعد از وارد شدن پشم استرالیایی به کاشان توسط یکی از شهروندان این منطقه، تولید فرش‌های نوین کاشان شروع شد. این تغییر در مواد اولیه تولید باعث شد تا فرش‌های متفاوتی با کیفیت عالی و ویژگی‌های خاص تولید شود. با ورود این نوع پشم به تولید، فرش‌های کاشان با طرح‌ها و کیفیت‌های جدید و متنوعی به بازار عرضه شدند. با استفاده از پشم مرینوس و پشم استرالیایی و با تمرکز بر بافت ظریف و جزئیات دقیق نقش‌ها، تولیدکنندگان فرش کاشان توانسته‌اند بافته‌هایی با ارزش و زیبا ایجاد کنند که هنر و ذوق بافندگان این منطقه را به نمایش می‌گذارد.

مهمترین خصوصیات قالی کاشان

-    بافت بسیار ریز و ظریف، به واقع یکی از ویژگی‌های ممتاز فرش‌های کاشان است. این ویژگی علاوه بر زیبایی به نقش‌ها امکان برجسته‌تر ظاهر شدن می‌دهد و تصاویر و طرح‌ها را به نحوی به نمایش می‌گذارد که آنها به واقع تابلوهای هنری در بافته شده می‌باشند.
-    یکی از ویژگی‌های عمومی قالی‌های کاشان، وجود زمینه لاکی با حاشیه‌ای سرمه‌ای است که به طرح‌ها و نقش‌ها زیبایی و تبلیغات ویژه‌ای می‌بخشد.
-    تعداد رج‌ها در فرش‌های کاشان عمدتاً در محدوده پایین و بین ۳۰ تا ۴۵ رج قرار دارد. این تعداد رج‌ها نشان از طراحی‌های زیبا و پیچیده در بافت فرش‌های کاشان دارد.
-    یکی از ویژگی‌های قدیمی و مهم فرش‌های کاشان، اندازه آنها بوده است. این ویژگی باعث شهرت و ارزش خاصی برای فرش‌های کاشان ایجاد کرده است. علیرغم اینکه امروزه فرش‌های کاشان با اندازه‌های متنوعی بافته می‌شوند، اما شهرت آنها به اندازه سجاده‌های خاص و قدیمیشان است.
-    وجود اسلیمی‌های سفید رنگ در دور لچک، ترنج و حاشیه‌ها نیز از ویژگی‌های دیگری است که ظاهری قالی‌های کاشان را تزئین می‌کند و به تنوع و زیبایی طرح‌ها افزوده می‌شود.
در کل، ترکیب این ویژگی‌ها در فرش‌های کاشان، آنها را به آثاری هنری، زیبا و شناخته‌شده تبدیل کرده است.

انواع طرح و نقش قالی کاشان

فرش‌های کاشان در طرح و نقشه‌هایشان واقعاً شباهت زیادی به طرح‌ها و نقشه‌های شهر اصفهان دارند. این تاثیر و تأثر می‌تواند به عنوان یک ویژگی بارز در فرش‌های کاشان مشاهده شود. از لحاظ طراحی، این فرش‌ها تحت تأثیر طرح‌های گردان و لچک ترنج اصفهان قرار دارند، اما با تفاوت‌هایی که در ظرافت، دقت و رنگ‌بندی آنها وجود دارد.
در گذشته، در فرش‌های کاشان، برای بافت داخل ترنج، حاشیه و لچک‌ها بیشتر از نقوش پرنده و مرغ استفاده می‌شد. اما در دوران حال، طرح‌های متنوع‌تری از جمله طرح گل‌های شاه عباسی بهره می‌برند. این طرح و نقشه بسیار زیبا و منحصربه‌فرد است و توانسته جذابیت و تعداد طرفداران زیادی را به خود جلب کند.
همانطور که می‌دانید، طرح‌های قالی و فرش هر منطقه ریشه در فرهنگ قومی و شرایط محیطی منطقه دارند؛ شهر کاشان نیز از این قاعده مستثنی نمی‌شود و تاثیرات منحصربه‌فرد فرهنگی و تاریخی خود را در طراحی و نقشه‌های فرش‌های خود به نمایش می‌گذارد.
معروف ترین نقشه های قالی کاشان
در فرش‌های کاشان، مجموعه‌ای از نقشه‌ها و طرح‌ها وجود دارد که به علت زیبایی، هنر و تاریخچه‌ای که در پشت هر یک از آنها قرار دارد، معروفیت خاصی دارند. برخی از معروف‌ترین نقشه‌های قالی کاشان عبارتند از:
1.    نقشه گل‌های شاه عباسی:
 این نقشه‌ها به طرح‌های گلی با شکل‌ها و طرح‌های مختلف اشاره دارند. طرح گل‌های شاه عباسی به نام شاه عباس بزرگ (شاه عباس اول، حکومت 1588-1629) اختصاص دارد و در طول دوره صفوی به اوج رسید. این نقشه‌ها از طرح‌های بافتی قدیمی ایران الهام گرفته و به‌طور معمول از زمینه‌های داکری (لاکه) استفاده می‌کنند که طرح‌های گلی در آن قرار می‌گیرند.
2.    نقشه محراب:
 یکی از نقشه‌های مهم و شناخته‌شده در فرش‌های کاشان است که به نمایش‌گذاری محراب مساجد و مکان مقدس نماز در اسلام می‌پردازد. این نقشه‌ها اغلب به‌صورت هندسی طراحی می‌شوند و نمایش دقیق و هنری محراب را در خود جای داده‌اند. نقشه محراب در فرش‌های کاشان شامل مجموعه‌ای از خطوط هندسی و شکل‌های هندسی است که به تشکیل محراب و عناصر مربوط به آن می‌پردازند. از این نقشه‌ها می‌توان به تزئینات محراب، منبر و حتی عناصر مربوط به دیگر نمادهای دینی اشاره کرد. این نقشه‌ها با استفاده از رنگ‌های متنوع و طرح‌های هندسی متناسب با طراحی محراب، زیبایی و ارزش هنری بالایی دارند. نقشه محراب در فرش‌های کاشان به عنوان یکی از نقشه‌های متداول و معروف شناخته می‌شود و اغلب توسط بافندگان با دقت بالا و در جزئیات دقیقی ایجاد می‌شود. این نقشه‌ها همچنین نمایانگر ارادت و اهمیت فرهنگ و مذهب در این مناطق است و تمایل مردم به نمایش‌گذاری نمازگاه‌ها و مکان‌های مذهبی را نشان می‌دهد. 
3.    نقشه شکارگاه، حیوانی: 
یکی از دسته‌های طرح‌های قالی و فرش کاشان می‌باشند که به تصویر کشیدن صحنه‌های شکار و تفریحات شکاری اختصاص دارند. این نقشه‌ها از زمان‌های قدیم در فرش‌های کاشان به کار می‌رفته‌اند و نمایش دادن تجربه و تخیل بشر در دنیای شکار و جنگ وجود دارد. نقشه‌های شکارگاه حیوانی اغلب به تصویر کشیدن حیوانات و صحنه‌هایی مرتبط با شکار و مهار حیوانات توسط انسان را دربر می‌گیرند. این نقشه‌ها ممکن است نمایش دهنده شکار با استفاده از اسب و کمان و تفنگ یا تجسم تصاویری از حیوانات و محیط‌های طبیعی باشند. از لحاظ هنری، نقشه‌های شکارگاه حیوانی با استفاده از جزئیات دقیق، رنگ‌بندی زیبا و توانایی ایجاد حس واقعیت در تصاویر، ارزش هنری بالایی دارند. این نقشه‌ها علاوه بر زیبایی، تعبیری از ارتباط انسان با طبیعت و حیوانات و نمایش‌گری از زندگی روستایی و عشایری در مناطق مختلف می‌باشند. نقشه‌های شکارگاه حیوانی نشان‌دهنده نمادهایی از قدرت و شجاعت انسان در مقابل طبیعت و جانوران می‌باشند و به‌عنوان یکی از نقشه‌های مهم و تاریخی در دسته‌های طرح‌های کاشان شناخته می‌شوند.
4.    نقشه هفت‌رنگ:
 این نقشه‌ها با استفاده از طیف گسترده‌ای از رنگ‌ها و طرح‌های مختلف ایجاد می‌شوند. از نقوش هندی تا پارسی و آرمنی، تنوع زیادی در این نقشه‌ها وجود دارد که از آن‌ها به عنوان نقشه هفت‌رنگ یاد می‌شود.
5.    نقشه لچک ترنج:
 این نقشه‌ها به ترنج‌های طرح‌دار و معمولاً گلی اشاره دارند. لچک‌ها در کنار طرح‌های گلی، خطوط و شکل‌های هندسی دیگری نیز دارند.

6.    بته جقه ای کاشان:
نقشه بته‌جقه‌ای به عنوان یک طرح باستانی و آیینی اصیل ایرانی شناخته می‌شود که از ترکیب تصویری از غنچه گل و درخت سرو به وجود آمده است. این طرح به علت ارزش و محبوبیت بسیار بالایی که در بین ایرانیان دارد، در تزیین انواع صنایع دستی از جمله پارچه، قالی و گلیم، کاشی سفال، شال‌بافی، نساجی، خاتم، تشعیر و زربافی، ترمه و پته به کار می‌رفته است. نقشه بته‌جقه‌ای نمادی از زندگی جاودان و آزادی در آیین زرتشتی است. طراحان و پژوهشگران هنرهای باستانی و آیینی معتقدند که این طرح از ترکیب تصویری از غنچه گل و درخت سرو به وجود آمده و نمایانگر مفهوم زندگی جاودان و آزادی در آیین زرتشتی می‌باشد. 
باستان‌شناسان بر اساس یک سنت زرتشتی ذکر می‌کنند که سرو آزاده توسط حضرت زرتشت از بهشت برای گشتاسب، پادشاه کیانی، به جایی کشیده شد که این درخت مقدس به نام سرو کاشمر در کنار آتشکده در کاشمر خراسان کاشته شد. این درخت سرسبز به عنوان نماد آزادی و مفهوم زندگی جاودانی در آیین زرتشتی شناخته می‌شود. در زبان و ادبیات کلاسیک فارسی، واژه "بُته" به معنای "بوته" و "جقه" به معنای "پر" است. بسیاری از کارشناسان دلیل نامگذاری این طرح به "بوته پر" را نماد بودن آن به عنوان آزادی و عزت نفس ایرانیان تفسیر می‌کنند.  نقشه بته‌جقه‌ای از لحاظ هنری دارای طراحی زیبا، جزئیات دقیق و رنگ‌های زنده است. این نقشه در انواع صنایع دستی ایرانی تزیینی می‌شود و نشان از ارتباط اعمق با فرهنگ و مفاهیم اصیل ایرانی در طراحی‌های هنری دارد.
7.    نقشه‌های مدرن و هنری:
 این روزها نیز طراحان فرش کاشان نقشه‌های مدرن و هنری خلق می‌کنند که شامل طرح‌های انتزاعی، هنری و خلاقانه هستند.
همه این نقشه‌ها باعث تنوع و زیبایی در فرش‌های کاشان می‌شوند و هر کدام از آنها دارای تاریخچه، شناخته شدگی و تاثیر منحصربه‌فرد خود هستند.

رنگ بندی قالی کاشان

در گذشته، در فرش‌های کاشان از رنگ‌های بسیار زنده و با کنتراست بالا در نقشه‌ها و طرح‌ها استفاده می‌شد. این تنوع رنگی و شدت کنتراست باعث می‌شد که جزئیات نقشه‌ها به وضوح مشخص شوند و فرش‌ها یک ظاهر بی‌نظیر داشته باشند. از طرفی، این نقشه‌ها تصاویری زنده و جذاب از مناظر و عناصر روستایی، طبیعی و فرهنگی را به تصویر می‌کشیدند. اما با گذر زمان و تغییر در سلیقه‌ها و نیازهای بازار، ترجیح به رنگ‌بندی‌های ملایم‌تر و تطابقی بیشتر رفته است. این تغییرات در رنگ‌بندی به دلیل تطابق با سلیقه مشتریان و تغییر در محیط‌های زندگی مدرن اتفاق افتاده است. فرش‌های با رنگ‌بندی ملایم‌تر اغلب به‌عنوان انتخابی مناسب برای دکوراسیون‌های مدرن و کلاسیک شناخته می‌شوند. در گذشته در فرش‌های کاشان از رنگ‌های زنده و با کنتراست بالا استفاده می‌شد، اما امروزه با توجه به تغییرات در سلیقه‌ها و نیازهای بازار، رنگ‌بندی‌های ملایم‌تر نیز در طراحی فرش‌های کاشان به‌کار می‌رود.

صنایع دستی مربوط با صنعت قالی بافی کاشان

1-    رنگریزی: 
رنگرزی یکی از صنایع دستی مرتبط با قالی‌بافی کاشان بوده که دارای یک قدمت همزمان با صنعت نساجی است. این هنر که امروزه به شدت کاهش یافته و شیوه‌های سنتی آن تقریباً فراموش شده‌اند، در گذشته بخش مهمی از تولید فرش‌های کاشان را تشکیل می‌داد. در رنگرزی، از مواد طبیعی مانند گیاهان، معدن‌ها و حشرات برای ایجاد رنگ‌های مختلف استفاده می‌شد. این مواد به دقت ترکیب و تجهیز می‌شدند تا رنگ‌های زیبا و متنوعی به‌وجود آیند. از طریق فرآیندهای مختلفی از جمله جوشاندن، بخارپزی و مکش مواد رنگی، رنگها به فرش‌ها انتقال می‌یافتند.
با گذشت زمان و توسعه صنعت شیمیایی، رنگرزی به شکل سنتی به‌طور گسترده کاهش یافته و بسیاری از صنایع دستی به روش‌های صنعتی و شیمیایی متکی شده‌اند. با این وجود، بخشی از هنر رنگرزی به‌عنوان یک ارث فرهنگی در تاریخ و هویت قالی‌بافی کاشان باقی مانده است که از آن به‌عنوان یکی از جلوه‌های فرهنگی و هنری این منطقه یاد می‌شود.
2-    رفوگری:
رفوگری یکی از فرآیندهای مرتبط با تعمیر و بازسازی فرش‌های دستباف است. این فرآیند به تعمیر و بازسازی فرش‌هایی اطلاق می‌شود که به علت سایش، آسیب یا فرسودگی قابل استفاده نیستند. در این فرآیند، با تخریب فرش به شکل دقیق و دقیق‌تر، نخ‌های فرش بازسازی می‌شوند و الگوها و طرح‌های موجود در فرش دستباف را تا حد امکان حفظ می‌کنند.
رفوگری عملی است که نیاز به تخصص و دقت دارد. ابتدا فرش با دقت تخریب شده و نخ‌ها بازسازی می‌شوند. سپس الگوها و طرح‌های موجود در فرش دستباف با ترکیب نخ‌های جدید تا حد ممکن بازسازی می‌شوند. این فرآیند به دلیل حفظ ارزش هنری و تاریخی فرش، تعمیر و بازسازی فرش‌های فرسوده را امکان‌پذیر می‌کند.
رفوگری از مهارت‌های اصیلی در حوزه تعمیر فرش‌هاست و افراد متخصص و تجربه‌کافی برای انجام این فرآیند مورد نیاز هستند. این عملیات می‌تواند به ارتقاء و احیای فرش‌های باستانی و تاریخی کمک کند و ارزش آنها را حفظ و افزایش دهد.
3-    حلاجی، ریسندگی و چله کشی:
حلاجی، ریسندگی و چله‌کشی سه فرآیند اصلی در قالی‌بافی و تولید فرش هستند که در اینجا به توضیح هر کدام می‌پردازم:
حلاجی (هم‌پودی): حلاجی به فرآیند ترکیب و ادغام نخ‌های افقی (پود) با نخ‌های عمودی (تار) در بافت قالی اطلاق می‌شود. در این مرحله، نخ‌های تار و پود با استفاده از دستگاه‌های خاص به یکدیگر پیوند می‌خورند و پایه‌ی اصلی فرش ایجاد می‌شود.
ریسندگی: ریسندگی مرحله‌ای از تمامی فرآیند قالی‌بافی است که در آن پشم فرش برش خورده و با تخته‌ای به نام "ریسندگ" انجام می‌شود. در این مرحله، پشم‌های بلند و خارج شده به طرف پایین کشیده می‌شوند تا سطح فرش صاف شود و طرح‌ها و نقش‌ها به خوبی مشخص شوند.
چله‌کشی: چله‌کشی مرحله‌ای است که پس از اتمام بافت قالی، برش‌های اضافی از اطراف قالی برش خورده و تمیز می‌شوند. این عمل باعث ایجاد حاشیه‌های منظم و زیبا برای قالی می‌شود و همچنین سطح قالی را صاف‌تر و جذاب‌تر می‌کند.
این سه فرآیند اصلی همگی به تکمیل و خلق فرش با کیفیت و زیبا کمک می‌کنند و مراحل مهمی در تولید فرش‌های دستباف هستند.
4-    نقشه کشی: 
نقشه‌کشی در قالی‌بافی یک مرحله بسیار مهم است که قبل از شروع به بافتن فرش انجام می‌شود. در این مرحله، طرح و نقش قالی به دقت بر روی نقشه‌ای کاغذی یا دیجیتالی طراحی می‌شود. نقشه کشی به بافنده‌ها به عنوان راهنما در هنگام بافتن فرش کمک می‌کند و از دقت و هماهنگی نقش‌ها و طرح‌ها اطمینان حاصل می‌کند.در مرحله نقشه‌کشی، جزئیات دقیق نقش و طرح فرش ایجاد می‌شود. این شامل اندازه، رنگ، شکل، نمادها، و هر جزئیات دیگری است که در فرش نهایی نمایان خواهند شد. از این نقشه‌ها به عنوان الگوها و راهنماها برای بافت فرش‌ها استفاده می‌شود و باعث می‌شود که تمامی قطعات فرش با توجه به طرح اصلی بافته شوند.
نقشه‌کشی می‌تواند به دو صورت دستی و دیجیتال انجام شود. در نقشه‌کشی دستی، طراح نقشه‌ها را به صورت دستی بر روی کاغذ می‌کشد. در حالت دیجیتال، از نرم‌افزارهای طراحی مخصوص استفاده می‌شود تا نقشه‌ها به صورت دیجیتالی ایجاد شوند.
نقشه‌کشی یکی از مراحل ابتدایی و اساسی در فرآیند تولید قالی است که به دقت و تخصص نیاز دارد تا بافندگان بتوانند طرح‌ها و نقش‌ها را به درستی و با دقت اجرا کنند.

سخن آخر
قالی‌های کاشان نه تنها تجسمی از هنر و صنعت ایرانی‌ست، بلکه نمایانگر تاریخ و فرهنگ این سرزمین است. از طراحی‌های زیبا و دقیق تا بافت‌های ریز و ظریف، هر فرش کاشان یک داستان از تلاش، مهارت و عشق بافندگان این سنت‌های قدیمی را با خود به همراه دارد.
فرش کاشان با نقش‌ها و طرح‌هایی که نمادی از آزادی، زندگی جاودانه و ارزش‌های ایرانی ایجاد می‌کند، تاریخی زنده را در خود جا داده است. از طرح‌های قدیمی تا طرح‌های مدرن، قالی‌های کاشان همواره در جایگاه ویژه‌ای در دنیای هنر و صنعت دستی قرار داشته‌اند. به نمایندگی از هنر، اصالت و تلاش انسانی، فرش کاشان بر روی زمینه‌های مختلف زندگی ما تأثیر می‌گذارد. از خانه‌ها تا موزه‌ها، این آثار هنری توانسته‌اند ارتباطی عمیق با گذشته برقرار کنند و به نمایندگی از ذهنیت و ذوق هنری ما در دنیای معاصر عمل کنند.
قالی‌های کاشان نه تنها جزء دکوراسیون و تزئینات فضاهای ما می‌شوند، بلکه یک قطعه از فرهنگ و هویت ما را نمایان می‌کنند. این آثار هنری تلاش‌ها و ایده‌آل‌های ما را در خود جا داده‌اند و به یادآوری تاریخ و ارزش‌هایی که ما از آنها متشکل هستیم، می‌پردازند.

(ccomment) دیدگاه برای این مقاله ثبت شده است

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پشتیبانی
آخرین بازدید لحظاتی پیش
سلام دوست عزیز
شما میتوانید برای برقراری ارتباط و گرفتن راهنمایی از کارشناسان خبره ما در تلگرام به ما پیام دهید